Posłowie Parlamentu Europejskiego chcą wprowadzić zestaw ogólnounijnych przepisów obejmujących cały sektor rolnictwa ekologicznego w UE.

   Coraz więcej konsumentów w UE kupuje żywność produkowaną przy użyciu naturalnych substancji i technik. Żywność ekologiczna nie jest już produktem niszowym i chociaż nadal stanowi raczej niewielki odsetek całkowitej produkcji rolnej w UE, to jest jednym z najbardziej dynamicznych sektorów rolnictwa UE – każdego roku pod uprawy ekologiczne przeznacza się o około 400 000 ha powierzchni więcej. Co dokładnie znaczy termin "rolnictwo ekologiczne"?
Unijna definicja rolnictwa ekologicznego
• Produkcja ekologiczna oznacza zrównoważony system rolny uwzględniający środowisko i dobrostan zwierząt.
• Obejmuje również wszystkie inne etapy łańcucha dostaw żywności: dostawy surowców, przetwarzanie, przechowywanie, transport, dystrybucję i usługi detaliczne.
Unijne przepisy dotyczące rolnictwa ekologicznego
   Rolnictwo ekologiczne jest regulowane przepisami rozporządzenia w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych. Rozporządzenie zapewnia przestrzeganie tych samych wysokich standardów jakości w całej UE. Przepisy dotyczą rolnictwa, akwakultury, przetwarzania i etykietowania żywności, procedur certyfikacji rolników i importu produktów ekologicznych spoza UE.
   Rolnicy ekologiczni w UE wykorzystują energię i zasoby naturalne w odpowiedzialny sposób, promują dobrostan zwierząt i przyczyniają się do zachowania różnorodności biologicznej, równowagi ekologicznej oraz jakości wody i gleby. Praktyki rolnictwa ekologicznego w UE obejmują m. in. płodozmian roślin w celu efektywnego wykorzystania zasobów, zakaz stosowania chemicznych pestycydów i syntetycznych nawozów, bardzo rygorystyczne ograniczenia odnośnie stosowania antybiotyków, zakaz wykorzystywania organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO).
Etykietowanie ekologiczne i logo UE
   Logo ekologiczne UE na produktach żywnościowych gwarantuje, że zostały one wytworzone zgodnie z przepisami UE w zakresie produkcji ekologicznej. Logo jest obowiązkowe w przypadku paczkowanej żywności. W przypadku przetworzonych produktów spożywczych logo oznacza to, że co najmniej 95% składników, z których wytworzono produkt, jest pochodzenia organicznego. Producenci mogą oznaczać swoje produkty jako ekologiczne tylko, jeśli spełniają one unijne warunki.
Europejski rynek ekologiczny i użytki rolne
   Rynek produktów ekologicznych w UE stale się powiększa i obecnie jest wart około 30,7 miliarda euro rocznie. Mimo że z roku na rok obszar upraw ekologicznych w UE zwiększa się, to nadal stanowi jedynie około 7% całkowitej powierzchni użytków rolnych. Różnica między popytem a produkcją żywności ekologicznej jest pokrywana rosnącym importem.
Najważniejsze zmiany
   Nowelizacja rozporządzenia w sprawie produkcji ekologicznej i etykietowania produktów ekologicznych jest konieczna, by uwzględnić istotne zmiany, jakie miały miejsce w sektorze w ciągu ostatnich dwóch dekad. Poniżej najważniejsze zmiany:
- bardziej rygorystyczne kontrole: wszyscy operatorzy w łańcuchu dostaw żywności (rolnicy, hodowcy, przetwórcy, handlowcy, importerzy) są kontrolowani na miejscu, co najmniej raz w roku (w odniesieniu do producentów, u których kontrole roczne nie wykazały żadnych nieprawidłowości przez trzy kolejne lata, organy krajowe będą mogły podjąć decyzję o kontroli raz na dwa lata)
- bardziej uczciwa konkurencja: producenci w krajach trzecich, którzy chcą sprzedawać swoje produkty w UE, muszą przestrzegać tych samych zasad, co producenci UE (obecne zasady, zgodnie z którymi kraje spoza UE muszą spełniać podobne standardy (zasada równoważności), będą stopniowo wycofywane)
- zanieczyszczenie pestycydami: rolnicy muszą podjąć środki ostrożności, aby uniknąć "przypadkowego" skażenia niedozwolonymi pestycydami lub nawozami; produkt traci swój status organiczny, jeśli zanieczyszczenie jest wynikiem oszustwa lub zaniedbania. Państwa członkowskie, które mają progi dla niedozwolonych substancji w żywności ekologicznej, mogą nadal je stosować, ale muszą zezwalać na inne organiczne produkty żywnościowe z innych krajów UE na swoich rynkach. (Zasady przeciwdziałania zanieczyszczeniom zostaną ocenione przez Komisję w 2024 r.)
- lepsze zaopatrzenie w ekologiczne nasiona i zwierzęta: w każdym państwie członkowskim zostanie utworzona komputerowa baza danych na temat dostępności ekologicznych nasion i zwierząt.
- gospodarstwa mieszane: rolnicy mogą wytwarzać zarówno produkty metodami tradycyjnymi, jak i ekologicznymi, ale muszą wyraźnie rozdzielić te dwie działalności
- procedury certyfikacji dla drobnych rolników są łatwiejsze
- rozszerzono również zakres przepisów, tak aby obejmowały nowe produkty, takie jak sól, korek czy olejki eteryczne, w przyszłości możliwe będzie również uwzględnianie w przepisach nowych produktów, co zapewni producentom dodatkowe możliwości.
Następne kroki
   Posłowie będą debatować nad nowymi przepisami we wtorek, 17 kwietnia. Głosowanie odbędzie się dzień później. Po formalnym przyjęciu przez Parlament i państwa członkowskie nowe rozporządzenie wejdzie w życie 1 stycznia 2021 r. Sprawozdawcą Parlamentu Europejskiego jest Martin Häusling (Greens/ EFA, Niemcy).
Za: europarl

 

Deklaracja Pierwotna

Deklaracja o wersji pierwotnej "Prawa Europejskiego w praktyce" Redakcja "Prawa Europejskiego w praktyce" informuje, że wersją pierwotną (referencyjną) czasopisma jest wydanie papierowe (ISSN 1733-2036). Po ukazaniu się drukiem nowego numeru czasopisma, Redakcja zamieszcza na stronie internetowej www.pewp.pl jego spis treści oraz wybrane publikacje z numeru.

Rada Naukowa

Prof. dr hab. Maria Magdalena Kenig-Witkowska,

Prof. dr hab. Jan Barcz,

Prof. dr hab. Marek Chmaj,

Prof. dr hab. Artur Nowak-Far,

Prof. dr hab. Arkadiusz Wudarski,

Prof. nadzw. UW, dr hab. Robert Grzeszczak,

Tomasz Janik,

Adw. dr Rafał Morek,

Dr Joanna Brylak,

Dr Marcin Krzymuski,

Robert Siwik,

Dr Barbara Godlewska-Bujok.