Polska spada z 29. na 36. miejsce w tegorocznym Indeksie Percepcji Korupcji opublikowanym przez Transparency International. Wyniki niestety nie napawają optymizmem. Spadające oceny państw, w których nie respektuje się rządów prawa powinny być ostrzeżeniem dla całej Unii Europejskiej. 

   Polska obniżyła swój wynik z 62 do 60 punktów (na 100 możliwych), do poziomu z 2013 r. Wynik ten plasuje nas na 18. pozycji wśród krajów europejskich. Za Polską znalazły się nie tylko kraje z regionu Europy Środkowo-Wschodniej, takie jak: Litwa (38.), Łotwa (40.), Czechy (42.), Słowacja (54.) i Węgry (66.), ale i kraje z Europy Zachodniej: Hiszpania (42.), Grecja (59.) czy Włochy (54.). W większości przypadków zanotowały one jednak rankingowe wzrosty albo utrzymały zeszłoroczny poziom. Wyjątek stanowią tu Węgry, które spadły aż o 9 pozycji w porównaniu do zeszłorocznego wyniku do poziomu 45 pkt. (z 55 pkt. w 2012 r.). Spadek koreluje z działaniami premiera Orbana osłabiającymi instytucje demokratyczne i społeczeństwo obywatelskie. Najnowsze wyniki Indeksu plasują obecnie Węgry niżej niż Czarnogórę – kraj, w którym sytuację Komisja Europejska oceniła, jako „[...] przejawiającą znamiona ‘zawłaszczenia państwa’ [...], gdzie korupcja występuje na każdym szczeblu rządu i administracji publicznej”, co stanowi jedną z głównych przeszkód w dążeniach do członkostwa w Unii. 
   W ostatnich sześciu latach pojawiło się wiele podejrzeń, że członkowie Fideszu (partii rządzącej na Węgrzech) oraz osoby z nimi związane sprzeniewierzają środki publiczne, w tym pochodzące z funduszy unijnych. Dzieje się to równolegle z dążeniami władz do ograniczenia aktywności niezależnych organizacji obywatelskich, czego najnowszym przejawem jest projekt przepisów pozwalających na m.in. arbitralne odbieranie statusu pożytku publicznego organizacjom wspieranych z zagranicy i niesprawiedliwe opodatkowanie otrzymywanych dotacji.
   Niestety, podobne procesy obserwuje się również w Polsce, Rumunii i Bułgarii, co powinno być sygnałem alarmowym nie tylko dla nas ale i dla Brukseli. Unia Europejska powinna bacznie przyjrzeć się rezultatom Indeksu Percepcji Korupcji i zintensyfikować działania w kierunku zagwarantowania, że zasady rządów prawa są przestrzegane we wszystkich państwach członkowskich, a sądy, media i organizacje społeczne mają możliwość kontrolowania władzy.
   „Erozja rządów prawa na Węgrzech skutkuje zalewem korupcji sponsorowanej przez państwo. Rumunia i Polska niebawem znajdzie się w tej samej sytuacji, biorąc pod uwagę niepokojące ruchy władz w kierunku ograniczenia niezależności sądownictwa, swobody działania organizacji społecznych i wolności mediów” – stwierdza Carl Dolan, Dyrektor Transparency International, EU. 
   „Ostatnie sześć lat pokazuje jak niewiele instrumentów w ręku ma Unia, gdy państwa członkowskie rzucają wyzwanie podstawowym wartościom, na których opiera się Unia. Konkretne działania na rzecz wzmocnienia rządów prawa i zapobiegania korupcji muszą znaleźć się w centrum przyszłej perspektywy finansowej i polityki Unii” – podsumowuje Dolan.
   W nadchodzących miesiącach, w trakcie dyskusji wokół nowej perspektywy budżetowej UE, będą toczyć się także rozmowy o uzależnieniu dostępu do funduszy od przestrzegania zasad praworządności. Takie rozwiązanie postuluje m.in. Transparency International. 
   Fundacja im. Stefana Batorego wspólnie z partnerami z całej Europy proponuje stworzenie Europejskiego Instrumentu Wartości (European Values Instrument) – specjalnego funduszu, który wspierałby obywateli, organizacje społeczne i media działające na rzecz przejrzystości życia publicznego, demokracji i rządów prawa wewnątrz Unii.
   Indeks Percepcji Korupcji Transparency International (Corruption Perceptions Index) jest wiodącym, globalnym rankingiem postrzegania korupcji w życiu publicznym. Ocenia państwa na skali od 0 do 100, gdzie 0 punktów oznacza najwyższy poziom postrzeganej korupcji, natomiast 100 punktów – najniższy. Najnowsze wyniki, poza wspomnianymi wyjątkami, pokazują lekką poprawę sytuacji w Europie. Po raz kolejny na samej górze zestawienia znalazły się m.in. kraje nordyckie: Dania (2. miejsce – 88 punktów), Finlandia (3. miejsce – 85 punktów), Norwegia (3. miejsce – 85 punktów), Szwecja (6. miejsce – 84 punktów),  a także gospodarki z regionu Azja-Pacyfik: Nowa Zelandia (1. miejsce – 89 punktów) i Singapur (6. miejsce – 84 pkt.). Na przeciwległym biegunie – ostatnie lokaty zajęły: Syria, Południowy Sudan i Somalia, zdobywając odpowiednio 14, 12 i 9 punktów.
   Pełne wyniki znajdują się na stronie: www.transparency.org/research/cpi Fundacja im. Stefana Batorego jest partnerem Transparency International w Polsce oraz członkiem międzynarodowej Koalicji Społeczeństwa Obywatelskiego na rzecz Konwencji ONZ Przeciwko Korupcji.
Za: Fundacja im. Stefana Batorego

 

Deklaracja Pierwotna

Deklaracja o wersji pierwotnej "Prawa Europejskiego w praktyce" Redakcja "Prawa Europejskiego w praktyce" informuje, że wersją pierwotną (referencyjną) czasopisma jest wydanie papierowe (ISSN 1733-2036). Po ukazaniu się drukiem nowego numeru czasopisma, Redakcja zamieszcza na stronie internetowej www.pewp.pl jego spis treści oraz wybrane publikacje z numeru.

Rada Naukowa

Prof. dr hab. Maria Magdalena Kenig-Witkowska,

Prof. dr hab. Jan Barcz,

Prof. dr hab. Marek Chmaj,

Prof. dr hab. Artur Nowak-Far,

Prof. dr hab. Arkadiusz Wudarski,

Prof. nadzw. UW, dr hab. Robert Grzeszczak,

Tomasz Janik,

Adw. dr Rafał Morek,

Dr Joanna Brylak,

Dr Marcin Krzymuski,

Dr Robert Siwik,

Dr Barbara Godlewska-Bujok.