Transgraniczne oszustwa związane z VAT są główną przyczyną uszczuplenia dochodów państw członkowskich i budżetu UE” – przypomina wiceprzewodniczący KE Valdis Dombrovskis. Komisja zaproponowała nowe narzędzia do zwalczania przestępstw tego typu. Chodzi m.in. dostęp do danych rejestracyjnych aut, aby przeciwdziałać sprzedaży nowych samochodów osobowych jako używanych by nie płacić VAT od całej wartości pojazdu.

   Komisja Europejska zaprezentowała nowe narzędzia służące do lepszej ochrony przed nadużyciami systemu unijnego podatku od wartości dodanej (VAT) i do likwidacji luk, które mogą prowadzić do nadużyć podatkowych na dużą skalę.
   Nowe przepisy mają na celu zwiększenie zaufania między państwami członkowskimi, tak aby wymieniały się one informacjami i wspierały współpracę między swoimi krajowymi organami podatkowymi i organami ścigania.
   Według najostrożniejszych szacunków nadużycia związane z podatkiem VAT mogą kosztować państwa członkowskie UE nawet ponad 50 mld euro rocznie – to środki, które powinny zostać przeznaczone na inwestycje publiczne, takie jak szpitale, szkoły i drogi. Informacje ujawnione w dokumentach dotyczących rajów podatkowych (Paradise papers) pokazały ponownie, w jaki sposób zamożne osoby fizyczne i przedsiębiorstwa mogą wykorzystywać metody unikania opodatkowania w celu obejścia przepisów dotyczących VAT w UE, aby nie zapłacić przypadającej na nie części podatku. Z ostatnich sprawozdań wynika również, że środki pochodzące z wyłudzeń podatku VAT mogą być wykorzystywane do finansowania organizacji przestępczych, w tym terrorystycznych.
   Przedstawione wnioski ustawodawcze umożliwiłyby państwom członkowskim wymianę bardziej przydatnych informacji i zacieśnienie współpracy w zwalczaniu tych działań.
   Wiceprzewodniczący Komisji do spraw euro i dialogu społecznego, Valdis Dombrovskis powiedział: „Transgraniczne oszustwa związane z VAT są główną przyczyną uszczuplenia dochodów państw członkowskich i budżetu UE. Przedstawiony wniosek umożliwi zacieśnienie współpracy między instytucjami na szczeblu krajowym i unijnym w celu skutecznego zajęcia się tym problemem i poprawę ściągalności podatków”.
   Pierre Moscovici, komisarz do spraw gospodarczych i finansowych, podatków i ceł, dodał: „Sprawa "Paradise Papers" pokazała ponownie, że niektóre osoby fizyczne mogą wykorzystywać mało rygorystyczne stosowanie unijnych przepisów dotyczących VAT, aby znacznie zmniejszyć swoje obciążenia podatkowe. Wiemy, że oszustwa związane z VAT mogą być źródłem finansowania działań przestępczych, w tym terroryzmu. Walka z nimi wymaga o wiele skuteczniejszej niż obecnie wymiany informacji między właściwymi organami krajowymi, a przedstawione dzisiaj wnioski ustawodawcze posłużą do jej urzeczywistnienia. Na przykład unijna sieć ekspertów ds. zwalczania nadużyć finansowych Eurofisc będzie miała dostęp do danych rejestracyjnych samochodów z innych państw członkowskich, by jedno z głównych źródeł nowych oszustw związanych z VAT – sprzedaż nowych samochodów osobowych jako używanych - zostało skutecznie odcięte”.
   Organy podatkowe państw członkowskich już teraz wymieniają się informacjami na temat transgranicznej działalności gospodarczej i transgranicznej sprzedaży, jednak współpraca ta opiera się w dużej mierze na ręcznym przetwarzaniu informacji. Jednocześnie informacje i dane wywiadowcze dotyczące zorganizowanych grup przestępczych zaangażowanych w najbardziej poważne przypadki oszustw związanych z podatkiem VAT nie są systematycznie udostępniane organom ścigania UE. Brak koordynacji śledczej między administracjami podatkowymi i organami ścigania na szczeblu krajowym i unijnym oznacza zatem, że ta szybko rozwijająca się działalność przestępcza nie jest wykrywana i zwalczana dostatecznie szybko.
   Przedstawione wnioski ustawodawcze pozwolą na poprawę współpracy między państwami członkowskimi, co umożliwi im zwalczanie oszustw związanych z podatkiem VAT – w tym nadużyć finansowych w internecie – szybciej i skuteczniej. Wnioski te przyczynią się znacząco do zwiększenia zdolności w zakresie wykrywania oszustów i przestępców, którzy dokonują nadużyć podatkowych dla własnej korzyści i podjęcia zdecydowanych kroków przeciwko nim.
Kluczowe działania przewidziane w tych przepisach obejmują:
• Zacieśnianie współpracy między państwami członkowskimi: Oszustwa związane z VAT mogą się wydarzyć w ciągu kilku minut, więc państwa członkowskie muszą dysponować odpowiednimi narzędziami do jak najszybszego działania. Przedstawiony dzisiaj wniosek wprowadza system on-line służący do wymiany informacji w ramach „Eurofisc”, unijnej sieci ekspertów ds. zwalczania nadużyć finansowych. System ten umożliwiłby państwom członkowskim przetwarzanie, analizę i audyt danych dotyczących działalności transgranicznej, aby mogły one zagwarantować prowadzenie oceny ryzyka tak szybko i prawidłowo, jak to możliwe. W celu zwiększenia zdolności państw członkowskich do kontroli dostaw transgranicznych przewidziano wspólne kontrole prowadzone przez urzędników z dwóch krajowych organów podatkowych lub większej ich liczby, które prowadziłyby do stworzenia jednego zespołu audytującego ds. zwalczania nadużyć finansowych – co jest szczególnie ważne w przypadkach nadużyć finansowych w sektorze handlu elektronicznego. Sieć Eurofisc również uzyskałaby nowe uprawnienia do koordynowania transgranicznych dochodzeń.
• Współpracę z organami ścigania: Proponowane środki prowadziłyby do otwarcia nowych kanałów komunikacji i wymiany danych między organami podatkowymi a unijnymi organami ścigania dotyczących transgranicznych działań, w przypadku których istnieją podejrzenia, że mogą one prowadzić do nadużyć związanych z VAT. OLAF-em, Europolem i nowo utworzoną Prokuraturą Europejską (EPPO). Współpraca z europejskimi organami pozwoliłaby na kontrolę krzyżową informacji krajowych z informacjami z rejestrów karnych, baz danych i innych informacji przechowywanych przez Europol i OLAF w celu identyfikacji rzeczywistych sprawców nadużyć finansowych i ich sieci.
• Wymianę najważniejszych informacji dotyczących przywozu spoza UE: W przypadku niektórych procedur celnych, które są obecnie podatne na oszustwa związane z VAT, w przepisach przewiduje się dalsze usprawnienie wymiany informacji między organami podatkowymi i celnymi. W ramach specjalnej procedury towary przybywające spoza UE z miejscem przeznaczenia w jednym państwie członkowskim mogą docierać do UE za pomocą tranzytu przez terytorium innego państwa członkowskiego i być transportowane dalej bez nakładania na nie podatku VAT. Podatek VAT jest wówczas pobierany wyłącznie w ostatecznym miejscu przeznaczenia towarów. Ta cecha unijnego systemu podatku VAT ma na celu ułatwienie handlu uczciwym przedsiębiorstwom, ale może zostać wykorzystana do przekierowania towarów na czarny rynek i całkowitego unikania zapłaty podatku VAT. Zgodnie z nowymi przepisami organy podatkowe i celne państw członkowskich w ramach wzmożonej współpracy wymieniałyby informacje na temat importowanych towarów.
• Wymiana informacji na temat samochodów: Obrót samochodami jest czasem również przedmiotem nadużyć ze względu na różnicę w stosowaniu VAT w odniesieniu do samochodów nowych i używanych. Prawie nowe i nowe pojazdy, w przypadku których cała kwota podlega opodatkowaniu, mogą być sprzedawane jako towary używane, w przypadku których wyłącznie marża zysku objęta jest podatkiem VAT. Aby zwalczać tego rodzaju oszustwa, funkcjonariusze Eurofisc uzyskaliby również dostęp do danych rejestracyjnych samochodów pochodzących z innych państw członkowskich.
Wszystkie wspomniane wnioski legislacyjne zostaną teraz przedłożone Parlamentowi Europejskiemu do konsultacji i Radzie do przyjęcia.
Kontekst
   Proponowane środki stanowią działania następcze w odniesieniu do podstawowych zasad stanowiących „fundamenty” nowego docelowego jednolitego unijnego obszaru VAT zaproponowanych w październiku 2017 r., a także planu działania w sprawie VAT – w kierunku jednolitego unijnego obszaru VAT, przedstawionego w kwietniu 2016 r.
   Wspólny podatek od wartości dodanej (VAT) odgrywa na europejskim jednolitym rynku ważną rolę. VAT jest ważnym i stale rosnącym źródłem dochodów w UE – w 2015 r. kwota pobrana z tytułu tego podatku wyniosła ponad 1 bilion euro, co odpowiada 7 proc. unijnego PKB. Jeden z zasobów własnych UE również jest oparty na podatku VAT.
   Pomimo wielu reform system VAT nie zdołał dotrzymać kroku wyzwaniom dzisiejszej globalnej, cyfrowej i mobilnej gospodarki. Obecny system VAT istnieje od 1993 r. i został pomyślany jako system przejściowy. Jest on rozdrobniony i zbyt skomplikowany w przypadku stale rosnącej liczby przedsiębiorstw prowadzących działalność transgraniczną i pozostawia pole do nadużyć — transakcje krajowe i transgraniczne są traktowane odmiennie i można nabyć towary lub usługi, nie płacąc podatku VAT w ramach jednolitego rynku. Komisja nieustannie nawołuje do przeprowadzenia reformy systemu VAT. Dla przedsiębiorstw prowadzących działalność w całej UE granice są nadal elementem codziennego życia, jeśli chodzi o podatek VAT. Obecne przepisy dotyczące VAT są jednym z ostatnich obszarów prawa UE, który nie jest zgodny z zasadami leżącymi u podstaw jednolitego rynku.
Za: Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce

Deklaracja Pierwotna

Deklaracja o wersji pierwotnej "Prawa Europejskiego w praktyce" Redakcja "Prawa Europejskiego w praktyce" informuje, że wersją pierwotną (referencyjną) czasopisma jest wydanie papierowe (ISSN 1733-2036). Po ukazaniu się drukiem nowego numeru czasopisma, Redakcja zamieszcza na stronie internetowej www.pewp.pl jego spis treści oraz wybrane publikacje z numeru.

Rada Naukowa

Prof. dr hab. Maria Magdalena Kenig-Witkowska,

Prof. dr hab. Jan Barcz,

Prof. dr hab. Marek Chmaj,

Prof. dr hab. Artur Nowak-Far,

Prof. dr hab. Arkadiusz Wudarski,

Prof. nadzw. UW, dr hab. Robert Grzeszczak,

Tomasz Janik,

Adw. dr Rafał Morek,

Dr Joanna Brylak,

Dr Marcin Krzymuski,

Robert Siwik,

Dr Barbara Godlewska-Bujok.