W zeszłym tygodniu Prezydent podpisał nowelizację prawa prasowego zmieniającą m.in. regulację autoryzacji wypowiedzi prasowej. Nowela ma na celu dostosowanie prawa do wytycznych ETPC z wyroku Wizerkaniuk przeciwko Polsce, w którym stwierdzono naruszenie przez Polskę wolności słowa. HFPC apelowała o zmianę przepisów o autoryzacji od 2011 r.

   „Cieszy nas, że wreszcie przeprowadzono reformę, szkoda jedynie, że trzeba było na nią tak długo czekać. Choć nowa regulacja ma pewne mankamenty, jest znacznie korzystniejsza dla mediów niż dotychczasowe przepisy. Można więc powiedzieć, że reforma jest małym, ale ważnym krokiem w kierunku wzmocnienia wolności słowa w Polsce” – mówi Dorota Głowacka, prawniczka HFPC.
Co się zmieni?                                                                                                                                                                                                            

Po pierwsze, dziennikarz będzie musiał poinformować rozmówcę o prawie do autoryzacji przed udzieleniem wypowiedzi (wcześniej nie było takiego obowiązku). Jeśli wówczas osoba udzielająca wypowiedzi zażąda przedstawienia wypowiedzi do autoryzacji (musi to zgłosić dziennikarzowi niezwłocznie po otrzymaniu od niego informacji o prawie do autoryzacji), dziennikarz – tak jak dotychczas - ma obowiązek jej to umożliwić. Dotyczy to  oczywiście tylko cytatu, który  dziennikarz będzie chciał wykorzystać w opublikowanym materiale. Istotną zmianą jest wprowadzenie ram czasowych na udzielenie autoryzacji. Rozmówca powinien dokonać autoryzacji niezwłocznie, ale nie później niż w ciągu 6 h w przypadku dzienników  i 24 h w przypadku czasopism, chyba że strony umówią się inaczej. Terminy te zaczynają biec od chwili przekazania przez dziennikarza „w sposób wzajemnie uzgodniony” tekstu do autoryzacji, tak aby rozmówca mógł się zapoznać z jego treścią. Po uzyskaniu autoryzacji dosłownie cytowanej wypowiedzi, dziennikarz ma prawo ją opublikować.
Co w razie problemów z uzyskaniem autoryzacji?
   Możliwe są trzy scenariusze:
1) Jeśli rozmówca odmówi udzielenia autoryzacji bądź nie przekaże jej w terminie, dziennikarz ma prawo opublikować wypowiedź (uznaje się wtedy, że została autoryzowana bez zastrzeżeń).
2) Jeśli dziennikarz nie dopełni obowiązku autoryzacji zgodnie z powyższą procedurą (np. nie umożliwieni autoryzacji wypowiedzi, mimo żądania rozmówcy) może ponieść odpowiedzialność za wykroczenie (grozi za to maksymalnie kara grzywny do 5 tys. zł.). Co ważne, złagodzono sankcje za to naruszenie, znosząc odpowiedzialność karną (na gruncie poprzednich przepisów brak dopełnienia obowiązku autoryzacji był przestępstwem).
3) Ustawa daje także dziennikarzom dodatkową furtkę, aby nie ponieśli kary nawet za wykroczenie. W przypadku opublikowania przez media wypowiedzi „identycznej z treścią wypowiedzi udzielonej przez rozmówcę” (tj. np. bez przesłania do autoryzacji, mimo żądania rozmówcy albo bez czekania na jej udzielenie) dziennikarz nie poniesie kary. Aby jednak móc powołać się na wyłączenie karalności w tym przypadku, to dziennikarz będzie musiał wykazać, że treść publikowanej wypowiedzi jest „identyczna” (np. przedstawiając e-mail z przesłanym komentarzem albo nagranie wywiadu).
Co się jeszcze zmieni?
   Doprecyzowano, że autoryzacją nie jest zaproponowanie przez osobę udzielającą informacji nowych pytań, przekazanie nowych informacji lub odpowiedzi, a także zmiana kolejności wypowiedzi w autoryzowanym tekście. Potwierdzono tym samym, że autoryzacja służy zabezpieczeniu rzetelności cytowania, a nie jest szansą dla rozmówcy dziennikarza na wycofanie się czy zmianę wcześniej zajętego stanowiska. Wprost zapisano również, że nie trzeba przedstawiać do autoryzacji nie tylko wypowiedzi uprzednio publikowanych, ale także wypowiedzi wygłaszanych wcześniej publicznie (np. podczas konferencji prasowej).
Co zostanie po staremu?
   Tak jak dotychczas wymóg autoryzacji będzie dotyczył jedynie publikowania dosłownie cytowanych wypowiedzi, nie obejmie omówienia przez dziennikarza słów swojego rozmówcy na zasadzie parafrazy. Wymóg autoryzacji wciąż będzie odnosić się ponadto do mediów tradycyjnych i internetowych. Warto pamiętać też, że tak jak do tej pory, niezależnie od przepisów o autoryzacji, opublikowanie nieprawdziwej, zmanipulowanej, przeinaczonej wypowiedzi może narazić media także na odpowiedzialność cywilną z tytułu naruszenia dóbr osobistych lub obowiązek publikacji sprostowania.
   Zmiana przepisów wejdzie w życie po upływie 14 dni od oficjalnej publikacji.
Za: HFPC

Deklaracja Pierwotna

Deklaracja o wersji pierwotnej "Prawa Europejskiego w praktyce" Redakcja "Prawa Europejskiego w praktyce" informuje, że wersją pierwotną (referencyjną) czasopisma jest wydanie papierowe (ISSN 1733-2036). Po ukazaniu się drukiem nowego numeru czasopisma, Redakcja zamieszcza na stronie internetowej www.pewp.pl jego spis treści oraz wybrane publikacje z numeru.

Rada Naukowa

Prof. dr hab. Maria Magdalena Kenig-Witkowska,

Prof. dr hab. Jan Barcz,

Prof. dr hab. Marek Chmaj,

Prof. dr hab. Artur Nowak-Far,

Prof. dr hab. Arkadiusz Wudarski,

Prof. nadzw. UW, dr hab. Robert Grzeszczak,

Tomasz Janik,

Adw. dr Rafał Morek,

Dr Joanna Brylak,

Dr Marcin Krzymuski,

Robert Siwik,

Dr Barbara Godlewska-Bujok.