Pięćdziesiątemu pierwszemu posiedzeniu Rady EOG, które odbyło się 20 maja 2019 r. w Brukseli, przewodniczył Ștefan-Radu Oprea, minister otoczenia biznesowego, handlu i przedsiębiorczości, reprezentujący prezydencję Rady Unii Europejskiej.

   W posiedzeniu wzięli udział: Aurelia Frick – minister spraw zagranicznych Liechtensteinu, Guðlaugur Þór Þórðarson – minister spraw zagranicznych Islandii oraz Ine Eriksen Søreide – minister spraw zagranicznych Norwegii, a także członkowie Rady Unii Europejskiej i przedstawiciele Komisji i Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych. Rada EOG omówiła ogólne funkcjonowanie Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (Porozumienia EOG) i przeprowadziła debatę orientacyjną pt. Zmiana klimatu: długofalowe strategie do roku 2050 a realizacja porozumienia paryskiego.
25. rocznica podpisania Porozumienia EOG
1. Upamiętniając 25. rocznicę podpisania Porozumienia EOG, Rada EOG przyznała, że to wyjątkowe porozumienie ściśle powiązało nasze społeczeństwa i gospodarki i umożliwiło wszystkim naszym obywatelom i pracownikom korzystanie z wysokiego poziomu norm i standardów socjalnych. Porozumienie EOG jest solidną podstawą szeroko zakrojonych i silnych relacji, a pozytywny duch współpracy pozwala nam dostosowywać się i znajdować rozwiązania w nieustannie zmieniającym się świecie. Rada EOG z zadowoleniem przyjęła oświadczenia złożone przez premierów Liechtensteinu, Islandii i Norwegii oraz przewodniczącego Rady Europejskiej przy okazji posiedzenia szefów państw i rządów Unii Europejskiej, które odbyło się 22 marca dla uczczenia 25. rocznicy podpisania Porozumienia EOG.
Dialog polityczny
2. Rada EOG przyznała, że wyjątkowe partnerstwo łączące UE i państwa EOG–EFTA jest najlepszą gwarancją długoterminowego dobrobytu obu stron i przyczyniło się do zbudowania Europy, u której podstaw leżą stabilność, pokój, demokracja, praworządność i prawa człowieka. W tym kontekście Rada EOG odnotowała, że w ramach dialogu politycznego ministrowie przeprowadzili nieformalne wymiany poglądów na będące przedmiotem wspólnego zainteresowania aktualne kwestie związane z polityką zagraniczną. Rada EOG podkreśliła znaczenie dalszego stosowania praktyki polegającej na tym, aby do dialogów politycznych prowadzonych na szczeblu odpowiednich grup roboczych Rady UE zapraszać urzędników z państw EOG–EFTA. Rada EOG zgodziła się co do potrzeby dalszego wzmacniania działań dotyczących przekazywania informacji na temat Porozumienia EOG i płynących zeń praktycznych korzyści dla obywateli i przedsiębiorstw.
Wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z UE i Porozumienia EOG
3. Jeżeli chodzi o wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z UE, Rada EOG podkreśliła, jak istotne jest utrzymanie Porozumienia EOG, zapewnienie dalszego sprawnego funkcjonowania jednolitego EOG oraz zachowanie integralności rynku wewnętrznego. Rada EOG z aprobatą odnotowała ustanowienie ścisłego dialogu i stałej wymiany informacji między UE a państwami EOG–EFTA na temat prowadzonych na podstawie art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej negocjacji między UE a Zjednoczonym Królestwem dotyczących wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE. Rada EOG, świadoma wymiaru, jaki w odniesieniu do EOG ma wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z UE, wezwała do kontynuacji dialogu między UE a państwami EOG–EFTA w celu utrzymania jednolitości w EOG.
Współpraca w ramach EOG
4. Rada EOG potwierdziła swoje poparcie dla Porozumienia EOG jako trwałej podstawy przyszłych stosunków między UE a państwami EOG–EFTA. Rada EOG z uznaniem odniosła się do pozytywnego wkładu wnoszonego przez państwa EOG–EFTA w proces wypracowywania decyzji dotyczący unijnych przepisów i programów mających znaczenie dla EOG i polegający na uczestnictwie państw EOG–EFTA w pracach odpowiednich komitetów, grup eksperckich i agencji oraz w prowadzeniu badań, a także na zgłaszaniu uwag przez te państwa; doceniła także pozytywny wkład Urzędu Nadzoru EFTA oraz Komisji Europejskiej w monitorowanie zgodności z zapisami Porozumienia EOG we wszystkich państwach należących do EOG. Rada EOG podkreśliła, jak ważne jest zapraszanie ministrów państw EOG–EFTA na nieformalne posiedzenia ministerialne i konferencje ministerialne UE mające znaczenie dla udziału państw EOG–EFTA w rynku wewnętrznym, i – zwracając się do obecnej prezydencji rumuńskiej i nadchodzącej prezydencji fińskiej – zaznaczyła, iż doceniłaby kontynuowanie tej praktyki. Uznając ważną rolę współpracy parlamentarnej i współpracy między partnerami gospodarczymi i społecznymi, Rada EOG odnotowała rezolucję Wspólnego Komitetu Parlamentarnego EOG – przyjętą podczas posiedzenia tego komitetu w Strasburgu w dniu 13 marca 2019 r. – w sprawie Rocznego sprawozdania Wspólnego Komitetu EOG w sprawie funkcjonowania Porozumienia EOG w 2018 r.
5. Rada podkreśliła znaczenie, jakie dla tworzenia warunków dla wzrostu gospodarczego i nowych miejsc pracy w całej Europie ma sprawnie funkcjonujący rynek wewnętrzny. Zwróciła też uwagę na niepodzielność i znaczenie czterech swobód dla sprawnego działania rynku wewnętrznego, co leży we wspólnym interesie wszystkich umawiających się stron. Rada EOG położyła nacisk na znaczenie ścisłego zaangażowania państw EOG–EFTA w dalsze kształtowanie i rozwijanie polityk i inicjatyw na rzecz rynku wewnętrznego. Ponadto podkreśliła znaczenie dwufilarowej struktury Porozumienia EOG. Podkreślając fakt, że w interesie wszystkich umawiających się stron leży większy poziom wiedzy na temat Porozumienia EOG na całym obszarze objętym tym porozumieniem, Rada EOG zaapelowała do UE i państw EOG–EFTA, aby zapewniły szybki i łatwy dostęp do informacji na temat Porozumienia EOG.
6. Rada EOG uznała znaczenie przewidywalnych warunków dotyczących handlu dla podmiotów gospodarczych w ramach EOG. W tym względzie Rada EOG z aprobatą przyjęła fakt, że Islandia, Liechtenstein i Norwegia nadal mogą korzystać ze zwolnienia z unijnych środków ochronnych w odniesieniu do przywozu szeregu wyrobów stalowych. Zwolnienia te są zgodne zarówno z dwustronnymi, jak i wielostronnymi zobowiązaniami UE w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO).
Włączanie aktów unijnych mających znaczenie dla EOG
7. Rada EOG zapoznała się ze sprawozdaniem z postępu prac przygotowanym przez Wspólny Komitet EOG i wyraziła uznanie dla prac Wspólnego Komitetu służących zapewnieniu dalszego udanego działania i sprawnego funkcjonowania Porozumienia EOG.
8. Rada EOG przyznała, że trwające wysiłki na rzecz zmniejszenia liczby aktów UE oczekujących na włączenie do Porozumienia EOG i przyspieszenia tego procesu przyniosły dobre wyniki, a liczba aktów oczekujących na włączenie zmniejszyła się, zwłaszcza w dziedzinie usług finansowych. Rada EOG odnotowała, że ten pozytywny rozwój sytuacji jest wynikiem wspólnych starań ze strony instytucji UE oraz państw EOG–EFTA. Rada EOG podkreśliła, że starania te będą utrzymane, tak aby doprowadzić do znaczącego i trwałego zmniejszenia liczby aktów oczekujących na włączenie i w ten sposób nadal gwarantować pewność i jednolitość prawa w EOG.
9. Rada EOG zauważyła również, że w przypadku kilku decyzji Wspólnego Komitetu przekroczono sześciomiesięczny termin przewidziany w Porozumieniu EOG w odniesieniu do stwierdzenia zgodności konstytucyjnej. Potwierdziła, że państwa EOG–EFTA są gotowe, by zintensyfikować starania na rzecz jak najszybszego rozwiązania tych nierozstrzygniętych jeszcze spraw oraz by nie dopuszczać do takich opóźnień w przyszłości.
Programy UE
10. Uznając wkład, jaki programy UE wnoszą w tworzenie bardziej konkurencyjnej, innowacyjnej i społecznej Europy, Rada EOG z zadowoleniem przyjęła udział państw EOG–EFTA w programach mających znaczenie dla EOG i doceniła znaczne wkłady finansowe, które te państwa wniosły na podstawie aktualnych wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2014–2020. Rada EOG dostrzegła w szczególności aktywne uczestnictwo i pełną integrację państw EOG–EFTA w europejskiej przestrzeni badawczej oraz pomyślne włączenie Norwegii i Islandii w realizację sztandarowego unijnego programu badań i innowacji „Horyzont 2020”, a także programu Erasmus+ w dziedzinie edukacji, młodzieży i sportu oraz programu „Kreatywna Europa” przeznaczonego dla sektora kulturalnego i audiowizualnego. Rada EOG będzie nadal kładła duży nacisk na integrację i dostosowanie polityk państw EOG–EFTA w dziedzinie badań naukowych i innowacji oraz edukacji i kultury do odnośnych polityk unijnych.
11. Rada EOG zapoznała się ze stanem przygotowań do kolejnych WRF na lata 2021–2027, w tym z wnioskami Komisji Europejskiej dotyczącymi poszczególnych programów. Z zadowoleniem przyjęła uwagi przedstawione przez państwa EOG–EFTA w tej dziedzinie i zachęciła je do czynnego udziału w unijnych programach przewidzianych w nowych ramach finansowych. Taki udział przyczynia się do rozwijania, wzmacniania i pogłębiania współpracy w dziedzinach nieobjętych czterema swobodami, zgodnie z Porozumieniem EOG. Warunki udziału państw EOG–EFTA w przyszłych unijnych programach na lata 2021–2027 będą nadal opierać się na odpowiednich postanowieniach Porozumienia EOG.
Wymiar społeczny
12. Rada EOG podkreśliła, że wymiar społeczny, w tym w odniesieniu do prawa pracy, bezpieczeństwa i higieny w miejscu pracy oraz równości płci, jest istotnym elementem Porozumienia EOG. Rada EOG odnotowała z zadowoleniem, że w ostatnich latach podjętych zostało wiele inicjatyw. Niezbędne są dalsze starania na rzecz zapewnienia sprawiedliwych warunków pracy i równości szans na rynku pracy, nie tylko w trosce o funkcjonowanie rynku wewnętrznego, lecz także by wykazać i wzmocnić korzyści dla obywateli płynące z EOG. W nawiązaniu do dyskusji na temat Europejskiego filaru praw socjalnych w kontekście Porozumienia EOG, które przeprowadziła podczas swojego ostatniego posiedzenia, w listopadzie 2018 r., Rada EOG odnotowała ustanowienie nowego europejskiego urzędu ds. pracy, który ma wzmocnić współpracę na szczeblu europejskim w związku z mobilnością transgraniczną.
Energia i zmiana klimatu
13. Rada EOG zaznaczyła, że należy kontynuować ścisłą współpracę między UE a państwami EOG–EFTA w dziedzinie polityk dotyczących środowiska, energii i zmiany klimatu, w szczególności w świetle ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030 oraz strategii ramowej na rzecz stabilnej unii energetycznej opartej na przyszłościowej polityce w dziedzinie klimatu.
14. Poważne zaniepokojenie UE i państw EOG–EFTA budzą nowe ustalenia przedstawione w najnowszym specjalnym sprawozdaniu Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu, w którym jednoznacznie potwierdzono negatywny wpływ zmiany klimatu oraz potrzebę ograniczenia światowych emisji we wszystkich sektorach i podjęcia dalszych działań w celu łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do tego zjawiska, tak by osiągnąć ustalony w porozumieniu paryskim cel dotyczący temperatury. UE i państwa EOG–EFTA potwierdzają zdecydowane zaangażowanie na rzecz Ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu i porozumienia paryskiego jako podstawowych wielostronnych ram regulujących działania podejmowane na świecie w celu zaradzenia zmianie klimatu i wyrażają gotowość do przyspieszenia przekształcenia swoich gospodarek i społeczeństw w niskoemisyjne, zrównoważone i odporne na zmianę klimatu, tak by zapobiec nieodwracalnym i katastrofalnym zakłóceniom klimatycznym. Islandia i Norwegia stwierdziły też, że rozszerzając współpracę w ramach Porozumienia EOG na kluczowe akty prawne UE dotyczące klimatu, podejmą działania w celu wdrożenia porozumienia paryskiego. Unia Europejska i państwa EOG–EFTA są zatem zdecydowane przyczynić się do podniesienia globalnego poziomu ambicji w zakresie klimatu (w postaci ustalonego na poziomie krajowym wkładu) i wytyczyć kierunek przyspieszonych działań na rzecz klimatu na wszystkich frontach z myślą o ograniczeniu globalnego ocieplenia do znacznie poniżej 2°C, w ramach wysiłków podejmowanych by ograniczyć wzrost temperatury do 1,5°C. Obie strony będą współpracować na rzecz pomyślnego wyniku oenzetowskich szczytów poświęconych celom zrównoważonego rozwoju i zmianie klimatu, które odbędą się w 2019 r.
15. Respektując prawo umawiających się stron do samodzielnego określania warunków eksploatacji własnych zasobów energii, wyboru poszczególnych źródeł energii i określania ogólnej struktury swoich dostaw energii, Rada EOG doceniła rolę kluczowych partnerów UE spomiędzy państw EOG–EFTA jako niezawodnych dostawców energii. Ponadto Rada EOG podkreśliła, że należy kontynuować ścisłą współpracę w dziedzinie wewnętrznego rynku energii, obok współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa energetycznego, handlu uprawnieniami do emisji, promowania konkurencyjnej, odpornej na zmianę klimatu, bezpiecznej i zrównoważonej niskoemisyjnej energii, efektywności energetycznej, zasobów energii odnawialnej oraz wychwytywania, składowania i utylizacji dwutlenku węgla (CCUS), gospodarki o obiegu zamkniętym, a także w innych kwestiach środowiskowych, takich jak chemikalia, gospodarowanie zasobami wodnymi, bioróżnorodność i zanieczyszczenia.
Jednolity rynek cyfrowy
16. Rada EOG zauważyła, że wdrożenie strategii jednolitego rynku cyfrowego stanowi ważny krok na drodze do urzeczywistnienia rynku wewnętrznego. W tym kontekście Rada EOG z zadowoleniem przyjęła kroki podjęte w celu włączenia nowych przepisów, takich jak nowe ramy regulacyjne w zakresie telekomunikacji, nieuzasadnionej geoblokady, wdrażanie przepisów o ochronie konsumentów, transgranicznego przenoszenia usług online w zakresie treści oraz audiowizualnych usług medialnych. Rada EOG zapoznała się z istotnymi wnioskami ustawodawczymi będącymi obecnie przedmiotem dyskusji, w szczególności wnioskiem dotyczącym rozporządzenia o e-prywatności.
Mechanizm finansowy
17. Rada EOG podkreśliła znaczenie solidarności wśród krajów Europy, aby sprostać wyzwaniom społecznym i gospodarczym w ramach EOG, co leży we wspólnym interesie wszystkich umawiających się stron. W tym względzie Rada EOG wyraziła zaniepokojenie w związku z utrzymywaniem się wysokiego poziomu bezrobocia młodzieży w niektórych państwach członkowskich EOG. Rada EOG z uznaniem przyjęła pozytywny wkład wniesiony przez mechanizmy finansowe EOG i Norwegii w zmniejszanie społecznych i gospodarczych nierówności w całym EOG oraz we wspieranie wolnego i dynamicznego społeczeństwa obywatelskiego.
18. Jeśli chodzi o umowy w sprawie mechanizmów finansowych EOG i Norwegii na lata2014–2021, Rada EOG z zadowoleniem przyjęła zawarcie protokołów ustaleń między państwami EOG–EFTA a niemal wszystkimi państwami beneficjentami. Ponadto Rada EOG zaapelowała o terminowe wdrożenie protokołów ustaleń, przy jednoczesnym zapewnieniu jakości w momencie wprowadzania programów i projektów, elastyczności i szerokiego uczestnictwa, tak by osiągnąć zakładane rezultaty, oraz wyraziła oczekiwanie na rozpoczęcie projektów w ramach nowych mechanizmów. Rada EOG przypomniała, jak ważne jest utrzymanie ścisłej współpracy między państwami beneficjentami a państwami EOG–EFTA w duchu równego partnerstwa między umawiającymi się stronami Porozumienia EOG.
Handel produktami rolnymi
19. Rada EOG uznała, że umawiające się strony potwierdziły swoje zobowiązanie – zgodnie z art. 19 Porozumienia EOG – aby kontynuować wysiłki na rzecz osiągnięcia stopniowej liberalizacji handlu produktami rolnymi. Rada EOG z aprobatą przyjęła zamiar umawiających się stron przeprowadzenia do lata 2019 r. nowego przeglądu systemu handlu przetworzonymi produktami rolnymi w ramach art. 2 ust. 2 i art. 6 protokołu 3 do Porozumienia EOG w celu dalszego wspierania handlu w tej dziedzinie.
Za: RUE

Deklaracja Pierwotna

Deklaracja o wersji pierwotnej "Prawa Europejskiego w praktyce" Redakcja "Prawa Europejskiego w praktyce" informuje, że wersją pierwotną (referencyjną) czasopisma jest wydanie papierowe (ISSN 1733-2036). Po ukazaniu się drukiem nowego numeru czasopisma, Redakcja zamieszcza na stronie internetowej www.pewp.pl jego spis treści oraz wybrane publikacje z numeru.

Rada Naukowa

Prof. dr hab. Maria Magdalena Kenig-Witkowska,

Prof. dr hab. Jan Barcz,

Prof. dr hab. Marek Chmaj,

Prof. dr hab. Artur Nowak-Far,

Prof. dr hab. Arkadiusz Wudarski,

Prof. nadzw. UW, dr hab. Robert Grzeszczak,

Tomasz Janik,

Adw. dr Rafał Morek,

Dr Joanna Brylak,

Dr Marcin Krzymuski,

Dr Robert Siwik,

Dr Barbara Godlewska-Bujok.