Rada UE przyjęła 15 kwietnia br. dyrektywę, która unowocześnia obowiązujące prawo autorskie UE, by utorować drogę do autentycznego, jednolitego rynku cyfrowego. Nowe przepisy zapewniają odpowiednią ochronę autorom i artystom, a jednocześnie stwarzają nowe możliwości dostępu do treści chronionych prawem autorskim i dzielenia się tymi treściami online w całej Unii Europejskiej.

   „Bardzo się cieszę, że udało nam się wypracować zrównoważony tekst stwarzający liczne możliwości europejskiemu sektorowi kreatywnemu, który będzie się dynamicznie rozwijał i lepiej odzwierciedli naszą różnorodność kulturową i inne europejskie wspólne wartości. Nowe przepisy przyniosą też korzyści użytkownikom, gdyż wzmocnią ich wolność wypowiedzi w internecie. Jest to kamień milowy, jeśli chodzi o rozwój prężnego i dobrze funkcjonującego jednolitego rynku cyfrowego” – powiedział Valer Daniel Breaz, rumuński minister kultury i tożsamości narodowej.
   Dyrektywa dotyczy wielu różnych zagadnień. Można je ująć w 3 kategoriach:
A) Dostosowanie wyjątków/ograniczeń w prawie autorskim do środowiska cyfrowego i transgranicznego
   Dyrektywa wprowadza obowiązkowe wyjątki od ochrony praw autorskich w przypadku eksploracji tekstów i danych, działań związanych z nauczaniem online i zachowaniem oraz rozpowszechnianiem online dziedzictwa kulturowego.
B) Usprawnienie praktyk licencyjnych, by zapewnić szerszy dostęp do treści kreatywnych
   Dyrektywa przewiduje zharmonizowane przepisy ułatwiające:
• eksploatację utworów niedostępnych w obrocie handlowym,
• wydawanie licencji zbiorowych z rozszerzonym skutkiem oraz
• weryfikację praw do filmów przez platformy wideo na żądanie.
C) Zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku w zakresie praw autorskich
   Dyrektywa wprowadza nowe prawo dotyczące wydawców publikacji prasowych związane z wykorzystywaniem online ich publikacji prasowych. Autorzy utworów zamieszczonych w danej publikacji prasowej będą mogli otrzymać część wynagrodzenia za wykorzystanie tych utworów, zgodnie z nowym prawem.
   Jeżeli chodzi o platformy wymiany treści online, oparte na modelu treści zamieszczanych przez użytkowników, dyrektywa precyzuje ramy prawne ich funkcjonowania. Takie platformy będą zasadniczo musiały uzyskać licencję na utwory chronione prawami autorskimi zamieszczane przez użytkowników, o ile spełnione zostaną warunki przewidziane w dyrektywie. Podmioty prawa autorskiego będą zatem w stanie lepiej negocjować warunki eksploatacji ich utworów online i będą wynagradzane za wykorzystywanie ich treści przez te platformy. Jednocześnie dyrektywa umożliwia użytkownikom swobodne generowanie i zamieszczanie treści do celów, takich jak cytowanie, krytykowanie, recenzowanie, karykaturowanie, parodiowanie lub pastisz. W tym celu przekształca te wyjątki, obecnie opcjonalne dla państw członkowskich, w obowiązkowe wyjątki w odniesieniu do tego szczególnego rodzaju wykorzystywania.
   Dyrektywa ustanawia też przysługujące autorom i wykonawcom prawo do godziwego i proporcjonalnego wynagrodzenia po uzyskaniu licencji lub transferze ich praw oraz wprowadza obowiązek przejrzystości w odniesieniu do eksploatacji utworów, na które udzielono licencji, a także mechanizm dostosowania wynagrodzeń i mechanizm alternatywnych metod rozwiązywania sporów. Twórcy oprogramowania są wyłączeni z tych przepisów.
Co dalej?
   Po podpisaniu i opublikowaniu dyrektywy w Dzienniku Urzędowym UE państwa członkowskie będą miały 24 miesiące na transpozycję nowych przepisów do prawa krajowego.
Za: Rada UE

Deklaracja Pierwotna

Deklaracja o wersji pierwotnej "Prawa Europejskiego w praktyce" Redakcja "Prawa Europejskiego w praktyce" informuje, że wersją pierwotną (referencyjną) czasopisma jest wydanie papierowe (ISSN 1733-2036). Po ukazaniu się drukiem nowego numeru czasopisma, Redakcja zamieszcza na stronie internetowej www.pewp.pl jego spis treści oraz wybrane publikacje z numeru.

Rada Naukowa

Prof. dr hab. Maria Magdalena Kenig-Witkowska,

Prof. dr hab. Jan Barcz,

Prof. dr hab. Marek Chmaj,

Prof. dr hab. Artur Nowak-Far,

Prof. dr hab. Arkadiusz Wudarski,

Prof. nadzw. UW, dr hab. Robert Grzeszczak,

Tomasz Janik,

Adw. dr Rafał Morek,

Dr Joanna Brylak,

Dr Marcin Krzymuski,

Dr Robert Siwik,

Dr Barbara Godlewska-Bujok.