UE stara się zapewnić sygnalistom (ang. whistleblowers) szeroką ochronę w wielu sektorach. Ambasadorowie państw członkowskich UE potwierdzili 15 marca br.  porozumienie w sprawie dyrektywy o ochronie sygnalistów, które prezydencja rumuńska wypracowała 11 marca z Parlamentem Europejskim. Nowe przepisy nakażą tworzenie bezpiecznych kanałów zgłaszania naruszeń: mają to być kanały zarówno wewnątrz organizacji (prywatnych lub publicznych), jak i kanały skierowane do organów publicznych. Nowe przepisy dadzą też sygnalistom dużą ochronę przed odwetem i zobowiążą organy krajowe do odpowiedniego poinformowania obywateli i wyszkolenia urzędników publicznych, jak postępować w przypadku zjawiska sygnalizacji naruszeń.

   „Sygnaliści są istotnym elementem prawidłowo funkcjonującego systemu demokratycznego opartego na rządach prawa. Dlatego musimy dobrze ich chronić w całej Unii. Nie powinniśmy wymagać, by ktokolwiek, zgłaszając nielegalne praktyki, ryzykował reputację czy utratę pracy" – powiedział Tudorel Toader, rumuński minister sprawiedliwości.
Główne elementy kompromisu to:
• system zgłoszeń: sygnalistom zalecać się będzie korzystanie w pierwszej kolejności z wewnętrznych kanałów w swojej organizacji, przed odwołaniem się do kanałów zewnętrznych ustanowionych przez organy publiczne. Przyczyni się to do rozwijania zdrowej kultury korporacyjnej w firmach zatrudniających powyżej 50 pracowników czy w gminach liczących ponad 10 000 mieszkańców, gdyż będą one zobowiązane tworzyć skuteczne i sprawne kanały zgłaszania nieprawidłowości. W każdym razie sygnaliści nie stracą ochrony, w przypadku gdy zdecydują się od razu wykorzystać kanał zewnętrzny;
• osoby chronione nowymi przepisami: utrzymano stanowisko Rady. Chronione będą osoby o różnym statusie, które mogą uzyskać informacje o naruszeniach prawa w kontekście zawodowym, np. pracownicy, w tym służba cywilna szczebla krajowego/lokalnego, wolontariusze i stażyści, członkowie niewykonawczy, udziałowcy itp.;
• zakres stosowania: kompromis przewiduje szeroki zakres zgodnie ze stanowiskiem Rady. Obejmuje takie dziedziny jak zamówienia publiczne, usługi finansowe, zapobieganie praniu pieniędzy, zdrowie publiczne itp. Z myślą o pewności prawa w załączniku do dyrektywy zamieszczono wykaz wszystkich aktów prawnych UE nią objętych. Państwa członkowskie mogą podczas wdrażania nowych przepisów wykraczać poza ten wykaz;
• środki wspierające i chroniące sygnalistów: obie instytucje uzgodniły w postaci wykazu, co można uznać za formę odwetu, w tym także – na wniosek Rady – próbę lub groźbę odwetu. Uzgodniony tekst obejmuje istotne środki ochronne, takie jak zwolnienie z odpowiedzialności w przypadku naruszenia ograniczeń w ujawnianiu informacji nałożonych na mocy postanowień umownych lub obowiązujących przepisów. Dyrektywa będzie również zawierać wykaz wszystkich środków wspierających, które zostaną zapewnione sygnalistom;
• zobowiązanie władz i firm do informacji zwrotnej: zachowano terminy zaproponowane w stanowisku Rady – czyli władze i firmy będą musiały w ciągu 3 miesięcy (ewentualnie 6 miesięcy w należycie uzasadnionych przypadkach dla kanałów zewnętrznych) odpowiedzieć na zgłoszenia sygnalistów i podjąć działania następcze;
• podawanie informacji do wiadomości publicznej: utrzymano stanowisko Rady – dodano artykuł zawierający warunki, które musi spełnić dana osoba, by w razie publicznego ujawnienia informacji chroniły ją nowe przepisy.
Co dalej?
   Jak tylko Parlament potwierdzi porozumienie, tekst zostanie zweryfikowany przez prawników lingwistów, a następnie formalnie przyjęty przez Parlament i Radę.
Po tym jak nowe przepisy zostaną ostatecznie przyjęte i opublikowane w Dzienniku Urzędowym, państwa członkowskie będą miały 2 lata na przeniesienie ich do krajowego systemu prawnego.
Za: Rada UE

 

Deklaracja Pierwotna

Deklaracja o wersji pierwotnej "Prawa Europejskiego w praktyce" Redakcja "Prawa Europejskiego w praktyce" informuje, że wersją pierwotną (referencyjną) czasopisma jest wydanie papierowe (ISSN 1733-2036). Po ukazaniu się drukiem nowego numeru czasopisma, Redakcja zamieszcza na stronie internetowej www.pewp.pl jego spis treści oraz wybrane publikacje z numeru.

Rada Naukowa

Prof. dr hab. Maria Magdalena Kenig-Witkowska,

Prof. dr hab. Jan Barcz,

Prof. dr hab. Marek Chmaj,

Prof. dr hab. Artur Nowak-Far,

Prof. dr hab. Arkadiusz Wudarski,

Prof. nadzw. UW, dr hab. Robert Grzeszczak,

Tomasz Janik,

Adw. dr Rafał Morek,

Dr Joanna Brylak,

Dr Marcin Krzymuski,

Dr Robert Siwik,

Dr Barbara Godlewska-Bujok.