„Byliśmy świadkami prób ingerowania w wybory i referenda, a dowody wskazują na to, że głównym źródłem tych kampanii była Rosja” – mówi wiceprzewodniczący KE Andrus Ansip, prezentując plan zwalczania dezinformacji w Europie. W związku z wyborami do Parlamentu Europejskiego do marca przyszłego roku powstanie system wczesnego ostrzegania przed fake newsami, zaś budżet na komunikację strategiczną zostanie podwojony.

   Aby chronić europejskie systemy demokratyczne i debatę publiczną w przededniu wyborów do Parlamentu Europejskiego, które odbędą się w 2019 r., oraz szeregu wyborów krajowych i lokalnych w państwach członkowskich przed końcem 2020 r., UE przedstawia plan działania mający na celu zwiększenie wysiłków na rzecz zwalczania dezinformacji w Europie i poza jej granicami.
   Biorąc pod uwagę dotychczasowe postępy oraz w odpowiedzi na apel europejskich przywódców z czerwca 2018 r. o ochronę demokratycznych systemów Unii, Komisja Europejska i Wysoka Przedstawiciel określają konkretne środki zwalczania dezinformacji, w tym utworzenie systemu wczesnego ostrzegania i ścisłe monitorowanie wdrażania kodeksu postępowania podpisanego przez platformy internetowe. Plan działania przewiduje również zwiększenie zasobów przeznaczonych na tę kwestię.
   Wysoka przedstawiciel i wiceprzewodnicząca Komisji Federica Mogherini powiedziała: „Podstawą solidnej demokracji jest otwarta, swobodna i uczciwa debata publiczna. Naszym obowiązkiem jest ochrona przestrzeni tej debaty i uniemożliwienie rozpowszechniania dezinformacji, które podsycają nienawiść, podziały i brak zaufania do demokracji. Jako Unia Europejska postanowiliśmy podjąć wspólne działania i wzmocnić naszą odpowiedź, promować nasze zasady i wspierać odporność naszych społeczeństw, zarówno na terytorium Unii, jak i w krajach sąsiadujących. To europejska reakcja na jedno z największych wyzwań naszych czasów”.
   Andrus Ansip, wiceprzewodniczący do spraw jednolitego rynku cyfrowego, skomentował: „Musimy być zjednoczeni i połączyć siły, aby chronić nasze demokracje przed dezinformacją. Byliśmy świadkami prób ingerowania w wybory i referenda, a dowody wskazują na to, że głównym źródłem tych kampanii była Rosja. Aby stawić czoła tym zagrożeniom, proponujemy poprawić koordynację z państwami członkowskimi za pośrednictwem systemu wczesnego ostrzegania, wzmocnić nasze zespoły ujawniające dezinformację, zwiększyć wsparcie dla mediów i naukowców oraz zwrócić się do platform internetowych o wywiązanie się ze zobowiązań. Walka z dezinformacją wymaga wspólnego wysiłku”.
Zwiększanie wykrywalności, reakcji i świadomości
   W planie działania – przygotowanym w ścisłej współpracy z komisarz do spraw sprawiedliwości, konsumentów i równouprawnienia płci Věrą Jourovą, komisarzem do spraw unii bezpieczeństwa Julianem Kingiem i komisarz do spraw gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego Mariją Gabriel – skupiono się na czterech dziedzinach, które mają kluczowe znaczenie dla skutecznego budowania zdolności UE i wzmocnienia współpracy między państwami członkowskimi a UE:
• Zwiększanie wykrywalności: Grupa zadaniowa ds. komunikacji strategicznej, Komórka UE ds. Syntezy Informacji o Zagrożeniach Hybrydowych w Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych (ESDZ) oraz delegatury UE w krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa zostaną znacznie wzmocnione dodatkowymi wyspecjalizowanymi pracownikami i narzędziami do analizy danych. Oczekuje się, że budżet ESDZ na komunikację strategiczną wzrośnie ponad dwukrotnie, z 1,9 mln euro w 2018 r. do 5 mln euro w 2019 r. Środki te zostaną przeznaczone na walkę z dezinformację i zwiększanie świadomości na temat negatywnych skutków dezinformacji. Państwa członkowskie UE powinny uzupełniać te działania, wzmacniając własne środki zwalczania dezinformacji.
• Skoordynowana reakcja: Stworzony zostanie specjalny system wczesnego ostrzegania, aby ułatwić instytucjom UE i państwom członkowskim wymianę danych i ocen kampanii dezinformacyjnych oraz informowanie w czasie rzeczywistym o zagrożeniach związanych z dezinformacją. Instytucje UE i państwa członkowskie skoncentrują się też na proaktywnej i obiektywnej komunikacji na temat unijnych wartości i strategii politycznych.
• Platformy internetowe i przemysł: Sygnatariusze kodeksu postępowania powinni szybko i skutecznie wdrażać zobowiązania podjęte w ramach tego kodeksu, koncentrując się na działaniach, które mają pilny charakter w związku z wyborami do Parlamentu Europejskiego w 2019 r. Obejmuje to w szczególności zapewnienie przejrzystości w zakresie reklamy politycznej, zwiększenie wysiłków na rzecz zamykania aktywnych fałszywych kont, znakowanie interakcji nieprowadzonych przez człowieka (wiadomości automatycznie wysyłane przez „boty”) oraz współpracę z podmiotami weryfikującymi fakty i naukowcami w celu wykrywania kampanii dezinformacyjnych i zwiększenia widoczności i upowszechnienia sprawdzonych treści. Komisja, z pomocą europejskiej grupy organów regulacyjnych odpowiedzialnych za audiowizualne usługi medialne, zapewni ścisłe i stałe monitorowanie realizacji zobowiązań.
• Podnoszenie świadomości i wzmacnianie pozycji obywateli: Instytucje UE i państwa członkowskie, oprócz ukierunkowanych kampanii uświadamiających, będą promować umiejętność korzystania z mediów poprzez specjalne programy. Udzielane będzie wsparcie krajowym multidyscyplinarnym zespołom niezależnych naukowców i podmiotów weryfikujących fakty, aby wykrywać i ujawniać kampanie dezinformacyjne we wszystkich portalach społecznościowych.
   Komisja składa też dziś sprawozdanie z postępów w zwalczaniu dezinformacji w internecie, poczynionych od przedstawienia komunikatu w kwietniu 2018 r.
Co dalej?
   Komisja Europejska i Wysoka Przedstawiciel opracują i wdrożą środki określone w planie działania w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i Parlamentem Europejskim.
   W związku z wyborami do Parlamentu Europejskiego system wczesnego ostrzegania zostanie uruchomiony do marca 2019 r. Oprócz tego wzmocnione zostaną odpowiednie zasoby.
   Sygnatariusze kodeksu postępowania będą musieli przedstawić Komisji pierwsze informacje na temat wdrażania kodeksu do końca 2018 r. Następnie Komisja opublikuje je w styczniu 2019 r. Od stycznia do maja platformy internetowe będą musiały co miesiąc składać Komisji sprawozdania. Komisja przeprowadzi również kompleksową ocenę wdrożenia kodeksu postępowania w pierwszych 12 miesiącach. Jeżeli wdrożenie i wpływ kodeksu postępowania okażą się niezadowalające, Komisja może zaproponować dalsze środki, w tym środki o charakterze regulacyjnym.
Kontekst
   Unia Europejska od 2015 r. aktywnie przeciwdziała dezinformacji. Po decyzji podjętej przez Radę Europejską w marcu 2015 r., w której to decyzji podkreślono potrzebę „przeciwstawienia się trwającym kampaniom dezinformacyjnym prowadzonym przez Rosję”, w Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych (ESDZ) powołano grupę zadaniową East StratCom. Grupa zadaniowa wraz z odpowiednimi służbami Komisji koncentruje się na skutecznym informowaniu o strategiach politycznych UE wobec jej wschodniego sąsiedztwa, wzmacniając ogólne środowisko medialne we wschodnim sąsiedztwie, w tym wspierając wolność mediów i media niezależne. Działania grupy zwiększają zdolność UE do prognozowania, podejmowania działań i upowszechniania wiedzy na temat prorosyjskich działań dezinformacyjnych.
   W 2016 r. przyjęto wspólne ramy dotyczące przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym, a następnie w 2018 r. wspólny komunikat w sprawie zwiększenia odporności i wzmocnienia zdolności reagowania na zagrożenia hybrydowe.
   W kwietniu 2018 r. Komisja przedstawiła europejskie podejście i narzędzia samoregulacyjne mające na celu zwalczanie dezinformacji w internecie. Obejmują one ogólnounijny kodeks postępowania w zakresie dezinformacji, wsparcie dla niezależnej sieci podmiotów weryfikujących fakty oraz narzędzia służące stymulowaniu wysokiej jakości dziennikarstwa. W dniu 16 października br. Facebook, Google, Twitter i Mozilla, a także stowarzyszenie branżowe reprezentujące platformy internetowe i stowarzyszenia handlowe reprezentujące przemysł reklamowy i reklamodawców podpisały kodeks postępowania.
   W orędziu o stanie Unii z 2018 r. przewodniczący Jean-Claude Juncker przedstawił również szereg konkretnych środków mających zapewnić, by przyszłoroczne wybory do Parlamentu Europejskiego były wolne, uczciwe i bezpieczne. Zaproponowano między innymi większą przejrzystość internetowych ogłoszeń politycznych oraz możliwość nałożenia kar za nielegalne wykorzystanie danych osobowych do świadomego wywierania wpływu na wynik wyborów.
Za: Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce

Deklaracja Pierwotna

Deklaracja o wersji pierwotnej "Prawa Europejskiego w praktyce" Redakcja "Prawa Europejskiego w praktyce" informuje, że wersją pierwotną (referencyjną) czasopisma jest wydanie papierowe (ISSN 1733-2036). Po ukazaniu się drukiem nowego numeru czasopisma, Redakcja zamieszcza na stronie internetowej www.pewp.pl jego spis treści oraz wybrane publikacje z numeru.

Rada Naukowa

Prof. dr hab. Maria Magdalena Kenig-Witkowska,

Prof. dr hab. Jan Barcz,

Prof. dr hab. Marek Chmaj,

Prof. dr hab. Artur Nowak-Far,

Prof. dr hab. Arkadiusz Wudarski,

Prof. nadzw. UW, dr hab. Robert Grzeszczak,

Tomasz Janik,

Adw. dr Rafał Morek,

Dr Joanna Brylak,

Dr Marcin Krzymuski,

Dr Robert Siwik,

Dr Barbara Godlewska-Bujok.