181 mln euro na rzecz skuteczniejszego zwalczania nadużyć finansowych – to propozycja Komisji Europejskiej w odniesieniu do następnego długoterminowego budżetu na lata 2021–2027. Chodzi o wsparcie wysiłków państw członkowskich w zwalczaniu korupcji i innych nieprawidłowości mających wpływ na finanse Unii Europejskiej. Programem będzie zarządzać Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).

   Nowy Program UE w zakresie zwalczania nadużyć finansowych będzie zapewniać środki finansowe na ukierunkowane szkolenia oraz wymianę informacji i najlepszych praktyk pomiędzy organami odpowiedzialnymi za egzekwowanie prawa w zakresie zwalczania nadużyć finansowych w całej Europie. Zapewni on także wsparcie dla działań dochodzeniowych dzięki zakupowi wyposażenia technicznego wykorzystywanego w wykrywaniu nadużyć finansowych i w prowadzeniu dochodzeń w sprawie tych nadużyć, oraz ułatwi dostęp do bezpiecznych systemów informatycznych.
   „Nowy Program UE w zakresie zwalczania nadużyć finansowych przyczyni się w konkretny sposób do zintensyfikowania walki z nadużyciami finansowymi i korupcją, które szkodzą budżetowi UE. Zacieśnienie współpracy pomiędzy organami odpowiedzialnymi za egzekwowanie prawa w państwa członkowskich i umożliwienie im korzystania z najnowszych środków dochodzeniowych mogą wiele zmienić w takich kwestiach, jak identyfikowanie oszustów, powstrzymywanie przemytników lub zapobieganie korupcji w procedurach udzielania zamówień publicznych” - stwierdził Günther H. Oettinger, komisarz europejski odpowiedzialny za budżet i zasoby ludzkie.
Program obejmuje trzy cele szczegółowe:
- zapobieganie nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkiej innej nielegalnej działalności naruszającej interesy finansowe Unii oraz zwalczanie tych zjawisk;
- zapewnianie narzędzi służących wzajemnej pomocy w kwestiach celnych;
- wspieranie zgłaszania przez państwa członkowskie nadużyć finansowych i nieprawidłowości.
   Nowy program zastąpi program Herkules III, który już przyniósł pozytywne rezultaty w walce z nadużyciami finansowymi negatywnie odbijającymi się na budżecie UE na szczeblu krajowym i lokalnym w ostatnich latach. Przykłady udanych projektów obejmują: finansowanie sprzętu do kryminalistyki cyfrowej, który okazał się kluczowy z punktu widzenia francuskich organów celnych, gdyż zapewnił im przewagę w operacjach celnych wycelowanych w przemyt i oszustwa związane z VAT w 2016 r.; finansowanie szkolenia psów tropiących, które pomogły greckim organom celnym przechwycić 250 mln przemycanych papierosów w 2016 r.; i rozwój zaawansowanych narzędzi informatycznych, dzięki którym organy odpowiedzialne za egzekwowanie prawa w całej Europie mogły wykrywać nieprawidłowości w przepływach handlowych i przypadki poważnych oszustw dotyczących przywozu wyrobów włókienniczych i obuwia w 2017 r.
   Środki, które mają zostać udostępnione w ramach nowego Programu UE w zakresie zwalczania nadużyć finansowych, będą przeznaczone na sfinansowanie podobnych projektów, a także na szkolenia i konferencje ekspertów, sprzyjające wymianie informacji i współpracy transnarodowej. W ramach programu wspierane będą także wspólne wysiłki dochodzeniowe organów celnych państw członkowskich, ponieważ takie wspólne operacje mają zasadnicze znaczenie w rozbijaniu siatek przestępczych działających ponad granicami. Oczekuje się, że program przyniesie znaczną wartość dodaną przez uzupełnianie i wspieranie krajowych działań na rzecz zwalczania nadużyć finansowych i korupcji.
Kontekst
  W uzupełnieniu do działań finansowanych wcześniej w ramach programu Herkules III, nowy Program UE w zakresie zwalczania nadużyć finansowych umożliwi wsparcie działań operacyjnych i dochodzeniowych, w tym dzięki zapewnieniu bezpiecznych systemów informatycznych, oraz ułatwi zgłaszanie nieprawidłowości przez państwa członkowskie i zarządzanie ryzykiem na poziomie krajowym. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) będzie zarządzać programem i go realizować.
   Wniosek odnoszący się do nowego Programu UE w zakresie zwalczania nadużyć finansowych jest częścią wniosku Komisji dotyczącego następnego długoterminowego budżetu UE, przyjętego przez Komisję w dniu 2 maja 2018 r.
   Działanie na rzecz ochrony interesów finansowych Unii za pomocą nowego, wzmocnionego i uproszczonego programu finansowania stanowi część szerszego podejścia służącego realizacji tego samego celu. Następny długoterminowy budżet UE będzie wdrażany w kontekście istotnych zmian ram prawnych i instytucjonalnych na rzecz ochrony interesów finansowych Unii.
   Przykładowo, wniosek Komisji z dnia 23 maja 2018 r. dotyczący zmiany „rozporządzenia w sprawie OLAF”[1] ma na celu zapewnienie ścisłej współpracy pomiędzy OLAF-em i nowo utworzoną Prokuraturą Europejską (EPPO)[2] w zakresie wykrywania nadużyć finansowych związanych z interesami finansowymi UE na terenie całej Unii oraz prowadzenia dochodzeń w sprawie tych nadużyć. Inne działania obejmują wdrożenie dyrektywy w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii („dyrektywa PIF”)[3].
Kolejne kroki
   Aby zapewnić jak najwcześniejsze przynoszenie rezultatów przez unijne fundusze w praktyce, niezbędne jest szybkie osiągnięcie porozumienia w sprawie ogólnego długoterminowego budżetu UE i powiązanych wniosków sektorowych.
   Opóźnienia podobne do tych, które wystąpiły na początku bieżącego okresu budżetowego 2014–2020, oznaczałyby, że niemożliwy byłby zakup istotnego sprzętu służącego do prowadzenia dochodzeń, stosowanego w kryminalistyce, a organy odpowiedzialne za egzekwowanie prawa w państwach członkowskich otrzymałyby mniejsze wsparcie. Miałoby to negatywny wpływ na zwalczanie nadużyć finansowych, kosztem unijnych podatników.
   Osiągnięcie w 2019 r. porozumienia w sprawie przyszłego budżetu długoterminowego umożliwi płynne przejście z obecnego długoterminowego budżetu (2014–2020) do nowego, a także zapewni przewidywalność i ciągłość finansowania z korzyścią dla wszystkich.

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999.
[2] Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej.
[3] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie zwalczania za pośrednictwem prawa karnego nadużyć na szkodę interesów finansowych Unii (Dz.U. L 198 z 28.7.2017.
Za: Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce

Deklaracja Pierwotna

Deklaracja o wersji pierwotnej "Prawa Europejskiego w praktyce" Redakcja "Prawa Europejskiego w praktyce" informuje, że wersją pierwotną (referencyjną) czasopisma jest wydanie papierowe (ISSN 1733-2036). Po ukazaniu się drukiem nowego numeru czasopisma, Redakcja zamieszcza na stronie internetowej www.pewp.pl jego spis treści oraz wybrane publikacje z numeru.

Rada Naukowa

Prof. dr hab. Maria Magdalena Kenig-Witkowska,

Prof. dr hab. Jan Barcz,

Prof. dr hab. Marek Chmaj,

Prof. dr hab. Artur Nowak-Far,

Prof. dr hab. Arkadiusz Wudarski,

Prof. nadzw. UW, dr hab. Robert Grzeszczak,

Tomasz Janik,

Adw. dr Rafał Morek,

Dr Joanna Brylak,

Dr Marcin Krzymuski,

Dr Robert Siwik,

Dr Barbara Godlewska-Bujok.